عدسی
عدسی
عدسی یکی از غذاهای قدیمی و اصیل ایرانی با طعمی خوشمزه و سیرکنندگی عالیست که برای صبحانه و یا وعده شام کاربرد دارد. عدسی با انواع و اقسام روشها طبخ میشود و اغلب همگی خوشمزه هستند و این رسیپی هم یکی از روشها.
مواد لازم:
- عدس: دو فنجان فرانسه
- سیب زمینی درشت: یک عدد
- پیاز سایز متوسط: یک عدد
- فلفل دلمه ای قرمز یا سبز: یک چهارم
- سیر (اختیاری): یک حبه
- رب: یک قاشق مرباخوری سرپر
- آرد: یک قاشق غذاخوری
- نمک, چند دانه زیره، زردچوبه، دارچین، فلفل قرمز، کمی آویشن
- روغن: برای تفت دادن پیاز و سیب زمینی
- یک تکه زنجبیل یا کمی پودر زنجبیل برای خیس کردن عدسی
- روغن زیتون (در صورت تمایل) در ظرف سرو: به میزان دلخواه
- آبلیمو یا لیموترش (در صورت تمایل) در ظرف سرو
پیش از تهیه:
1- بعد از یکبار استفاده از عدس مصرفیتان متوجه خواهید شد که عدستان دیر پز است و یا زود میپزد و یا مدت زمان آن، فیمابین دو حالت قبلیست. مدت پخت عدسی من از تهیه تا سرو حدود سه و نیم ساعت بود. بنا به نوع عدسی، برای شما میتواند متفاوت باشد.
طرز تهیه:
1- عدس را با آب شیر که گرم نیست، شسته و با یک تکه زنجبیل یا کمی پودر زنجبیل و به مدت حداقل یک ساعت (ایده آل: هشت ساعت) خیس میکنیم، به صورتیکه یک و نیم الی دو بند انگشت، آب داشته باشد. اگر مدت زمان عدس خیس کردنمان بیش از دو ساعت بود، هر دو ساعت یکبار آبش را که تیره شده و کف سفیدی رویش است را عوض میکنیم.
2- برای پخت، عدس را دوباره شسته و در قابلمه مناسب (متناسب با میزان عدسمان بعد از پخته شدن، ریخته) (من سایز متوسط استفاده کردم) و رویش به اندازه یک و نیم تا دو بند انگشت آب میریزیم و کمی نمک اضافه میکنیم و روی حرارت متوسط رو به پایین (ملایم رو به بالا) میپزیم. دو سه بار کف روی آبش را میگیریم.
3- پیاز و سیب زمینی را حبه قندی ریز/نگینی درشت خرد کرده و فلفل دلمه ای را رنده میکنیم.
4- بعد که عدس نیم پز شد (حدوداً 70درصد پخت)، داخل تابه ای، روغن ریخته و پیاز درشت نگینی شده را تفت میدهیم، میخواهیم نرم شود و کمی رنگ عوض کند، نه اینکه سرخ شود.
5- بعد ادویه جات (به جز آویشن) را به روغن داغ اضافه کرده و حدود سی ثانیه تفت میدهیم تا بوی ادویه جات بلند شود.
6- بعد سیر له شده را اضافه میکنیم و خیلی کم تفت میدهیم.
7- بعد فلفل دلمه ای رنده شده را اضافه کرده و به تفت دادن ادامه میدهیم، تا فلفل دلمه ای آبش را بکشد، که رنگ قرمز ملایمی به پیازها خواهد داد.
8- بعد رب را اضافه کرده و به تفت دادن ادامه میدهیم تا خوشرنگ شود.
9- بعد آرد را اضافه کرده و تفت میدهیم تا بوی خامی اش برود.
10- بعد سیب زمینی درشت نگینی شده را اضافه میکنیم و با مواد مخلوط کرده و چند دقیقه ای تفت میدهیم. این تفت باعث میشود، بعدا سیب زمینی داخل غذا، زیادی وا نرود. من به اندازه ته استکان (خیلی کم) آب داغ هم به تابه اضافه کردم و درش را گذاشتم تا سیب زمینی کمی بخار کند و نرم شود.
11- بعد مواد فوق را به عدسی اضافه کرده و هم میزنیم و میگذاریم عدسی کاملا خوب بپزد و سیب زمینی نرم شود. حرارت را یک ذره ملایم میکنیم و اجازه میدهیم خوب جا بیفتد.
12- یک ربع قبل سرو، غذا را میچشیم، اگر ادویه ای کم بود، مجددا اضافه میکنیم، برای من اندازه بود و اضافه نکردم. در این مرحله آویشن را هم اضافه میکنیم.
13- وقتی غذا کاملاً جا افتاد، میتوانیم از کمی روغن زیتون و دارچین یا پودر زیره استفاده کنیم و در معیت لیمو ترش یا آبلیمو سرو میکنیم. نوش جان
نکات:
- میتوان از آب قلم، آب مرغ و گوشت یا قرص عصاره استفاده کرد، ولی من استفاده نکردم.
- برای اینکه در عکس مشخص بشه، از آب عدسی ، کمتر در کاسه سرو ریختم.
- برای اضافه کردن آب به عدسی در حین پخت، حتما باید اب جوش اضافه شود.
- در انتها میتوان یک تکه کره هم به عدسی اضافه کرد.
- خیس کردن و عوض کردن آب عدس باعث میشود میزان نفخ احتمالی به حداقل برسد.
- خیس کردن عدس با زنجبیل، همچنین باعث میشود کمی از نفخ احتمالی کم شود.
- بنا به نظر قدیمیها استفاده ازفلفل، زیره و دارچین، چون گرمی است، سردی عدس را برطرف میکند.
- بعضی ها یک قاشق غذاخوری بلغور ریز هم برای غلظت دادن به عدسی استفاده میکنند.
- برخی برای غلظت دادن به عدسی از روش له کردن چند حبه از سیب زمینیهای داخل غذا و افزودن مجدد به آن، استفاده میکنند.
- برخی گوشت ریش ریش شده به عدسی اضافه میکنند.
- برخی میزان رب را بیشتر در نظر میگیرند تا بیشتر قرمز رنگ شود.