دیروز بعد
از دیدن نان های خوشگل و اشتها برانگیز در "وبلاگ آشپزخونه سپیده " عزیز
که ایشون هم این خمیر را از "خانم مهرانه" در Rouzmenu.com یاد گرفته
بودند؛ عزمم رو جزم کردم که صبح بیدار بشم و نان درست کنم. یک ربع به هفت بیدار
شدم. میز آشپزخونه را آماده " نون پزون " کردم. دستهام رو تمیز شستم و خمیر را آماده
کردم. داخل یک ظرف گذاشتم کنار بخاری تا ور بیاد. رفتم پیاده روی در حیاط و بعد
ظرفهای خمیری را شستم و کمی با مامان راجع به مریضمون حرف زدیم و خیلی دمغ بودیم و
ظرفها را خشک کردم و خمیر ور آومده را مجددا ورز دادم و نانها را درست کردم و دادم
به فر. خمیر خیلی خوش قلقی بود و آسان
تهیه شد.
تا یک
ربعی که نانها در فر بود مشکلی نبود ولی پف چندانی هم نبود. ولی چون مامان مجبور
شدند عجله ای در عرض پنج دقیقه حاضر بشوند و بروند عیادت یک بیمار
خیـــــــــــــــلی عزیز، برای اینکه نان به اون عزیز هم برسه و مامان هم گرسنه نروند،
دل به دریا زدم و حرارت فر را دادم بالا (دویست) تا زودتر بپزند. نونها خوشگل شده
بودند ولی ته نونها کمی سفت شده بود و من هم بی خبر از این موضوع همراه با مامان سه
تا از نان ها رافرستادم رفت. بعد دیدم که ای دل غافل نون خیلی هم عالی از آب
درنیومده.

از این
مورد سه نتیجه میشه گرفت:
-
یک نتیجه خیلی
فانتزی اینکه هرگز وقتی ناراحتید چیزی را درست نکنید. غذایی که درست می کنید می فهمد
که شما ناراحتید یا خلقتون کجه، اون هم ناراحت میشه و خوب از آب در نمیاد. حالا
مجبورید درستش کنید حداقل جلویش حرف نزنید و نگهدارید برای بعد چون روحیه غذای
بیچاره خراب میشه.
-
نتیجه دوم این
هستش که برای صبحونه، بهتره نون درست نکنیم. چون ور اومدن خمیر خیلی زمان بره
بخصوص برای ما که زود بیدار میشویم و زود صبحانه میخوریم. مگر اینکه صبح خروسخوان
همراه با شاطران عزیز (نانوایان عزیز) بیدار بشیم و آستینها رو بزنیم بالا.
-
نتیجه دیگر اینکه
تا چیزی رو امتحان نکردید آن را به کسی تعارف نکنید و نفرستید مخصوصاً اگر بار
اولیتون هست که اون رو تهیه می کنید.
ایرادهای
نانی که تهیه کردم را گفتم. (سفتی ته نان که در اثر حرارت بالا و عجله من به وجود اومده بود و نداشتن پف زیاد چیزی که من
تصور میکردم باید داشته باشه). حتی در یک ربع اول این نان زیاد پف نکرد شاید هم
خود نان این شکلی بود. نمیدونم. به هر حال دستور را اینجا قرار میدم چون خمیرش عالی و خوش قلق بود.
خلاصه در
عرض چند روز آتی دوباره امتحان می کنم و سعی می کنم ایرادهای کارم رو برطرف کنم.
نتیجه را طی پی نوشت در همین پست اعلام خواهم کرد. از سپیده جون هم خواهش
میکنم که این پست رو بخونند و ایرادات احتمالی رو بهم گوشزد کنند.
در خصوص
عکس اونقدر عجله ای شد که نتونستم عکس بهتری بگیرم. انشاالله دفعه بعد.
تاريخچه خميرمايه: (Yeast)
به نقل
از "سایت خمیرمایه رضوی"، مخمرها را می توان قدیمی ترین میکروارگانیسم صنعتی
مورد استفاده توسط بشر در نظر گرفت. چرا که استفاده انسان از مخمر به پیش از زمانی
که او نوشتن را بداند برمی گردد. نوشته های هیروگلیف (هیدروگلیف به حروفی گفته می
شود که با کشیدن حیوانات و اشیا پدید می آید، نوعی کنده کاری روی سنگ) نشان می دهد که تمدن مصریان باستان بیش از پنج هزار
سال پیش از مخمر زنده و فرآیند تخمیر برای تولید نوشیدنیهای الکلی و نان استفاده می
نموده است. البته آنها علت آنچه را که اتفاق می افتاده نمی دانسته اند.
امروزه، فرآیند
بیوشیمیایی که باعث بالا یا ور آمدن خمیر بوسیله مخمر می شود بنام فرآیند تخمیر (Fermentation)
شناخته می شود. فرآیندی که برای بشر
اولیه بعنوان پدیده ای اسرارآمیز و غیر قابل باور محسوب می شده است و علت این فرآیند
نیز مخلوط شدن آرد یا خمیر با مخمرهای وحشی موجود در هوا و محیط اطراف و فعال شدن آنها
در مجاورت رطوبت و دیگر مواد غذایی موجود در خمیر بوده است. با گذشت زمان، بخشی از
خمیر مصرفی نیز کنار گذاشته شده تا برای تهیه خمیر در روز یا روزهای بعد استفاده شود
به نام خمیر ترش یا محیط کشت شروع کننده (Starter
Cultures).
با گذشت زمان،
استفاده از این شروع کننده ها کمک شایانی به بهبود کیفیت انواع محصولات تخمیری مثل
شراب، آبجو و خمیر نانوایی نمود. برای صدها سال، این روش سنتی برای تهیه نان مورد توجه
نانواها قرار داشته و در حال حاضر نیز مورد استفاده قرار می گیرد.
تحقیقات میکروسکوپی
لویی پاستور فرانسوی در اواخر سال 1860 میلادی نشان داد که یک میکروارگانیسم زنده عامل
اصلی تخمیر در نوشیدنیهای الکلی و خمیر نان می باشد. در مدت کوتاهی پس از این کشف،
امکان جداسازی و کشت خالص این مخمرها امکان پذیر شد.
با اطلاعات
جدید بدست آمده درباره مخمرها و کشت های خالصی که از آنها انجام شد، تولید آنها در
مقیاس صنعتی امکان پذیر شده و در اوایل قرن بیستم آغاز گردید. از آن زمان، متخصصین
و تولید کنندگان مخمر مطالعات و تحقیقات خود را بر روی تهیه و تولید نژادهای خالص انواع
مخمر از جمله مخمر نانوایی متمرکز کرده اند.
مخمر چیست؟
مخمر شکل
بسیار ریز و کوچکی از قارچ تک سلولی است که دانشمندان آنرا میکروارگانیسم می نامند.
در دسته بندی
های بیولوژیکی، آنها به عنوان قارچ شناخته شده و عامل اصلی تبدیل قندهای قابل تخمیر
به الکل و دیگر محصولات جانبی حاصل از تخمیر محسوب می شود.
صدها نوع
و گونه مختلف از مخمر وجود دارد. نام علمی نوعی از مخمر که به نام مخمر نانوایی شناخته
می شود ساکارومایسس سرویزیه (Saccharomyces cerevisiae) است. این
نام از چند قسمت تشکیل شده است. نام علمی ساکارو به معنی قند و مایسس به معنی گیاه
قارچی است. نام گونه نیز، سرویزیه، کلمه ای رومی و به معنی الهه زراعت می باشد.
( نکته
از خودم: cerevisiae دقیقاً نمی دانم مربوط به الهه زراعت می باشد یا
خیر. در متون انگلیسی فقط مربوط به آبجو نوشته شده است.)
این مخمر
از نوع نژاد بسیار قوی است که سبب ورآمدن خمیر می شود. سلولهای مخمر غذا مصرف کرده
و انرژی لازم برای رشد را بدست می آورند.
برخی از انواع
قندها غذای مورد علاقه مخمرهاست. شامل: ساکارز (شکر نیشکر یا چغندر قند)، گلوکز و فروکتوز
(عسل، ملاس، شیره افرا و ...) و مالتوز (نشاسته). محصول حاصل از مصرف این غذاها در
تخمیر الکلی یا رشد بی هوازی، دی اکسید کربن و الکل می باشد. و این، پایه و اساس تولید
نوشیدنیهای الکلی از آردهای حاوی نشاسته است.
اندازه تقریبی
مخمر نانوایی همانند گلبولهای قرمز خون انسان بوده و شکل آن بیضی شکل یا تخم مرغی شکل
است. بدلیل اندازه بسیار کم، حدود هفت میلیارد از آنها برابر یک گرم مخمر فشرده (بیست
میلیارد در یک گرم خشک) وزن دارد. سلول مخمر به روش جوانه زنی ثکثیر می یابد. این جوانه
زنی از سلول مادر شروع شده و تا جدا شدن این سلول که سلول دختر نامیده می شود، ادامه
می یابد. هر سلول مخمر به طور متوسط در حدود 12 تا 15 دفعه می تواند جوانه زده و تکثیر
یابد. بعد از این تعداد جوانه زنی، قدرت تولید مثل در سلول مادر به شدت کاهش می یابد.
در فرآیند تولید تجاری، مخمر تحت مراقبت و کنترل شدید شرایط فیزیکی و شیمیایی بر روی
محیط قندی مثلا ترکیبی از ملاس چغندر قند و نیشکر رشد و تکثیر می یابد. تحت شرایط رشد
ایده آل، مخمر می تواند هر دو تا سه ساعت یک بار سیکل جوانه زنی را بطور کامل طی کند.
مخمر یکی
از اجزای ضروری در بسیاری از محولات پخت می باشد. استفاده از مخمر در این محصولات می
تواند موجب ور آمدن و توسعه و گسترش خمیر شده و به محصول نهایی پخت، بافت و عطر و طعم
بسیار مطلوب و دلپذیر بدهد.